Heksen-sabbat (expiratiedag): definitie en data
De heksensabbat (in de financiële wereld vaak de 'quadruple witching day' of 'triple witching day' genoemd) is een fenomeen op de financiële markten dat gepaard gaat met een verhoogde handelsactiviteit en volatiliteit. Het betreft de dag waarop diverse financiële derivaten gelijktijdig hun vervaldatum bereiken.
Wat is de heksensabbat?
De term 'heksensabbat' verwijst naar de dag waarop index-futures, index-opties en aandelenopties tegelijkertijd aflopen. Omdat deze derivaten op hetzelfde moment verlopen, spreken we officieel van een 'triple witching' (drievoudige heksensabbat). Wanneer ook de termijncontracten op individuele aandelen (stock futures) op dezelfde dag vervallen, wordt gesproken van een 'quadruple witching'.
Deze gebeurtenissen vinden plaats op de derde vrijdag van de maanden maart, juni, september en december. Op deze data moeten beleggers die posities in derivaten aanhouden, hun contracten sluiten, doorrollen naar een volgende looptijd of fysiek afwikkelen.
Marktinvloeden en effecten
Het voornaamste kenmerk van de heksensabbat is een fors verhoogd handelsvolume. Naarmate de dag vordert, proberen institutionele beleggers en market makers hun posities te neutraliseren. Dit leidt vaak tot een toename in de marktvolatiliteit.
Een interessant fenomeen dat op deze dagen optreedt, is het zogenaamde 'pinnen'. Hierbij worden koersen van onderliggende aandelen of indexen richting de officiële abrechnungspreise (afwikkelingsprijzen) getrokken. Dit gebeurt omdat grote marktpartijen belang hebben bij specifieke koersniveaus om hun optieposities optimaal te sluiten.
Groot versus klein verloop
Naast de kwartaalmomenten bestaan er ook de 'kleine' verloopdagen. Dit zijn de reguliere maandelijkse expiratiedata (meestal de derde vrijdag van elke maand) waarop enkel specifieke aandelenopties aflopen. Hoewel deze ook volatiliteit kunnen veroorzaken, is de impact op de algemene marktindexen doorgaans aanzienlijk kleiner dan bij de grote heksensabbat.
Betekenis voor de belegger
Voor de langetermijnbelegger is de heksensabbat in de praktijk vaak niet meer dan 'kortstondige ruis'. Hoewel de koersschommelingen op de dag zelf grillig kunnen zijn, hebben ze zelden invloed op de fundamentele waarde van een onderneming of de langetermijntrend van de markt.
Conclusie: De heksensabbat is een technisch marktfenomeen dat vooral relevant is voor actieve handelaren en institutionele partijen die hun derivatenportefeuilles moeten beheren. Voor de particuliere belegger met een horizon van jaren is het raadzaam om zich niet te laten afleiden door de intraday-volatiliteit; het is een natuurlijk onderdeel van het financiële ecosysteem dat de liquiditeit in de markt op peil houdt.